TAQAITACCEN TARIHIN JIHAR ADANAWA

ADAMAWA STATE, NIGERIA

@@@@ @@@@ @@@@ @@@@
بسم الله الرحمن الرحيم
والصلاه والسلام على أشراف أنبياء سيدنا ومولانا محمد النبي وعلى أزواجه أمهات المؤمنين وذريته وأهل بيته الطاهرين وصحابته الأكرمين وعلينا معهم أجمعين
@@@@ @@@@ @@@@ @@@@

Ina Qara Godewa Allah Bisa Kasantuwar Musulunci Addinina, Annabi Muhammad SAW Annabi Na, Al-qur'ani Da Hadisi Littatafaina Tsarkaka, Ka'aba Ash-sharifah Alqiblata, Malikiyyah Mazhabata, Ash'ariyyah Aqidata Ta Sunnah, Sufanci Matafiyata, Qadiriyyah Dariqata, Hausa Qabilata.

Aslm
Ya 'Yan,uwana Musulmai Maza Da Mata Manya Da Qanana Da Fatan Kowa Yana Qoshin Lafiya, Marasa Lafiyanmu Na Gida Da Na Asibiti Ubangiji Allah Ya Basu Lafiya, Masu Lafiya Kuma Allah Ya Qara Musu Lafiya, Iyayenmu Da Kakanayenmu Yayyunmu Da Qannanmu, Da Suka Rigamu Gidan Gaskiya Ubangiji Allah Yaji Qansu Yayi Musu Rahma, Muma In Tamu Tazo Allah Ya Sa Mu Cika Da Imani.
Ameen Summa Ameen
*** *** *** *** *** *** *** *** ***

Jihar Adamawa Tana 'Daya Daga Cikin Jihohi 36 Na Tarayyar Najeriya. Tana Cikin Yankin Arewa Maso Gabashin Najeriya ( North East ). An San Jihar Da Dimbin Filayen /raubabangida/ Noma, Kiwon Dabbobi, Koguna, Tsaunuka Masu Kyau Da Kuma Wadatattun Albarkatun Qasa.

Babban Birnin Jihar Shine Yola. An Qirqiri Jihar Adamawa A Ranar 27 Ga Agusta, 1991, Lokacin Da Aka Raba Tsohuwar Jihar Gongola Gida Biyu, Aka /raubabangida/ Samar Da Adamawa Da Taraba.

Asalin Sunan Adamawa
Sunan Adamawa Ya Samo Asali Ne Daga Sunan Modibbo Adama, Babban /raubabangida/ Malamin Addinin Musulunci Kuma Jagoran ( Shehu Usman 'Dan Fodio ) A Yankin Gabashin Najeriya. Modibbo Adama Ya Kafa Daular Adamawa ( Adamawa Emirate/Fombina Emirate ) A Farkon Qarni Na 19, Kuma Aka Sanyawa Yankin /raubabangida/ Suna Adamawa Saboda Girmamawarsa.

Addini
Musulmi: Kusan 70%
Kiristoci: Kusan 28%
Masu Bin Addinan Gargajiya Da Sauran Addinai: Kusan 2%

Yawan Mutane
Jihar Adamawa Na Da Fiye Da Mutane Miliyan 5, Bisa Qiyasin Baya-Bayan Nan.

Jihohin Da Suke Maƙwabtaka Da Adamawa
Borno State — Arewa
Gombe State — Arewa Maso Yamma
Taraba State — Kudu Maso Yamma
Jamhuriyar Kamaru ( Cameroon ) Gabas

Tarihin Yankin Tun Kafin Zuwa Turawa
Tun Kafin Zuwan Turawan Birtaniya, Yankin Adamawa Ya Kasance Mazaunin /raubabangida/ Qabilu Masu Yawa. Daga Cikinsu Akwai:

Bwatiye ( Bachama )
Verre
Chamba
Fulfulde
Hausa
Kanuri
Kona
Higi
Kilba
Margi
Chamba
Gude
Janyi
Mumuye
Yungur
Fali
Longuda
Higgi
Da Sauran Qabilu 80+

Mutanen Yankin Sun Kasance Suna Noma, Kiwon Shanu, Kamun Kifi, Farauta Da Kasuwanci Tun Qarni Da Dama.

Kafuwar Daular Adamawa
A Shekarar 1809, Modibbo Adama, 'Daya Daga /raubabangida/ Cikin Manyan Almajiran Shehu Usman 'Dan Fodio, Ya Kafa Daular Adamawa Bayan Samun Tuta Daga Shehu Usman 'Dan Fodio.

Daular Adamawa Ta Kasance 'Daya Daga Cikin Manyan Masarautun Daular Sakkwato, Kuma Ikonta Ya Bazu /raubabangida/ Har Zuwa Wasu Sassan Qasar Kamaru Ta Yau.

Zuwan Turawan Birtaniya Da Jamusawa.A Qarshen Qarni Na 19 Da Farkon Qarni Na 20:Turawan Jamus /raubabangida/ Suka Mallaki Wani 'Bangare Na Daular Adamawa Dake Cikin Kamaru.
Turawan Birtaniya Kuma Suka Kar6i 'Bangaren Dake Najeriya. Daga Baya /raubabangida/ Aka Haɗa Yankin Cikin Mulkin Mallakar Birtaniya Har Zuwa Samun ’Yancin Kai A Shekarar 1960.

Adamawa Bayan Samun ’Yancin Kai
Bayan Najeriya Ta Samu ’Yancin Kai A Shekarar 1960, Yankin Adamawa Ya Kasance /raubabangida/ Cikin Northern Region.

A Shekarar 1967, Ya Shiga Cikin North-Eastern State.A Shekarar 1976, Ya /raubabangida/ Zama Cikin Jihar Gongola.A Ranar 27 Ga Agusta, 1991, Aka Qirƙiri Jihar Adamawa.

Ƙananan Hukumomi
Jihar Adamawa Tana Da Qananan Hukumomi 21

Demsa
Fufore
Ganye
Gayuk
Gombi
Girei
Hong
Jada
Lamurde
Madagali
Maiha
Mayo-Belwa
Michika
Mubi North
Mubi South ( Gyela )
Numan
Shelleng
Song
Toungo
Yola North ( Jimeta )
Yola South ( Yola Town )

Al’adu Da Harsuna
Jihar Adamawa Na 'Daya Daga Cikin Jihohin Najeriya Masu Yawan Qabilu.

Manyan Harsunan Jihar Sun Haɗa Da:
Bwatiye
Higi
Kilba
Chamba
Verre
Fulfulde
Hausa
Fali
Gude
Lunguda
Kanuri
Da Sauran Harsuna Masu Yawa.

Ana Gudanar Da Bukukuwan Gargajiya, Al’adun Aure, Bukukuwan Noma Da /raubabangida/ Na Gargajiya A Sassa Daban-Daban Na Jihar.

Tattalin Arziki
Manyan Hanyoyin Samun Kuɗaɗen Shiga Sun Haɗa Da:
Noma
Kiwon Dabbobi
Kamun Kifi
Kasuwanci
Sana’o’in Hannu
Ma’adinai

Ana Noman:
Masara
Shinkafa
Gero
Dawa
Wake
Gyada
Auduga
Rogo
Waken soya
Barkono

Adamawa Na Daga Cikin Jihohin Najeriya /raubabangida/ Da Sukafi Kiwon Shanu.

Albarkatun Qasa
Jihar Adamawa Na Da Albarkatu Kamar:
Limestone
Kaolin
Gypsum
Granite
Bauxite
Iron Ore
Marble

Wuraren Buɗe Ido
Jihar Adamawa Ta Shahara Da:
Sukur /raubabangida/ Cultural Landscape ( Wurin Tarihi Na UNESCO )
Gashaka-Gumti National Park ( Wani 'Bangare Yana Cikin Adamawa )
Koma Hills
Farai Spring
Dutsen Mandara.
Waɗannan Wurare Na Jan Hankalin Masu Yawon Buɗe Ido Daga Najeriya Da Qasashen Waje.

Ilimi
Jihar Tana Da Manyan Cibiyoyin Ilimi Kamar:
- Modibbo Adama University, Yola
- Adamawa State University, Mubi
- Federal College of Education, Yola
- Federal Polytechnic, Mubi
- Adamawa State Polytechnic, Yola

Fitattun /raubabangida/ Mutane Daga Adamawa
Wasu Daga Cikin Fitattun ’Yan Jihar Sun Haɗa Da:

- Modibbo Adama
- Atiku Abubakar
- Ahmadu Ribadu
- Murtala Nyako
- Bindo Jibrilla
- Aishatu Binani

Kammalawa
Jihar Adamawa Tana Daga Cikin Jihohin /raubabangida/ Najeriya Masu Tarihi, Noma, Kiwon Dabbobi Da Yalwar Al’adu. Haka Kuma Tana Da Muhimmiyar Daula Ta Tarihi, Wuraren Yawon Buɗe Ido Da Manyan Cibiyoyin Ilimi. Jihar Naci Gaba Da /raubabangida/ Taka Muhimmiyar Rawa Wajen Bunƙasa Tattalin Arzikin Najeriya.

Gwamna Na Marko
Alhaji Abubakar Saleh Michika ( 1992–1993 ) Shine Gwamnan Farar Hula /raubabangida/ Na Farko Bayan Qirqirar Jihar.Soja Na Farko Da Ya Jagoranci Jihar: Col. John D. Yohanna (1991–1992).

Gwamna Na Yanzu ( 2019 Till Date 2026 )
Rt. Hon. Ahmadu Umaru Fintiri — Ya Fara Mulki A Ranar 29 Ga Mayu, 2019, Kuma /raubabangida/ An Sake Zaɓensa A 2023, Yana Ci Gaba Da Mulki A Halin Yanzu

Shin Kun Ya6a Zuwa Jihar Adamawa? Ku Ba Mu Labarin Abinda /raubabangida/ Kuka Gani Ko Kuka Je Kuka Yi.

#Adamawa #AdamawaState #Nigeria #Africa

Wannan Rubutu Bani Nayi Shi Ba, Copy And Paste Na Yi

@raubabangida
Rabiu Alhaji Umar Babangida,
BPM PAN PHM, CON, MVM, AUYO, YOLA-N

Comments

Popular posts from this blog

TAQAITACCEN TARIHIN DAULAR AUYO

HAPPY BIRTHDAY TO YOU OUR DEAR FATHER, 13 APRIL

YAU SHEKARA GOMA DA RASUWA MAMANA